Gobolka Afdheer taariikh ahaan wuxuu qayb ka ahaa dhacdooyinkii siyaasadeed iyo colaadeed ee ka dhacay dhulka Soomaalida iyo Geeska Afrika. Sida deegaanno badan oo Soomaalidu degto, bulshada Afdheer waxay marar kala duwan la kulmeen duulaano, colaado iyo dhaqdhaqaaqyo siyaasadeed oo saameeyay noloshooda.
Qarnigii 20-aad, gaar ahaan xilliyadii isbeddellada siyaasadeed ee Itoobiya iyo gobolka Soomaalida, waxaa jiray ururo iyo jabhado siyaasadeed oo ka hanaqaaday deegaanka Soomaalida. Qaar ka mid ah dhaqdhaqaaqyadaas waxay u ololeynayeen xuquuqda shacabka Soomaalida ee Itoobiya, matalaad siyaasadeed iyo ismaamul deegaan.
Bulshada Afdheer ayaa qayb ka ahayd taageerada iyo dhaqdhaqaaqyadaas iyadoo dhalinyaro iyo waxgarad badan ay ku lug lahaayeen.
Sidoo kale, xilliyo kala duwan waxaa jiray duulaano iyo isku dhacyo ka dhashay colaadaha xuduudaha, gaar ahaan deegaannada u dhow Soomaaliya iyo Kenya. Bulshada deegaanka ayaa inta badan isku abaabuli jirtay difaac dhaqameed si ay u ilaashadaan dadka, xoolaha iyo ceelasha biyaha. Reer miyigu waxay lahaayeen nidaamyo dhaqameed ay ku difaacaan deegaanka, iyagoo adeegsan jiray iskaashi beeleed iyo hoggaan odayaal.
Xilligii dagaalkii Itoobiya iyo Soomaaliya ee 1977–1978, oo loo yaqaan Ogaden War, deegaanno badan oo Soomaalida Itoobiya ah oo ay ku jirto Afdheer waxay la kulmeen saameyn dagaal, barakac iyo dhaqdhaqaaqyo ciidan. Dad badan oo deegaanka ah ayaa ku lug yeeshay difaac iyo taageero dhinacyo kala duwan ah, halka shacabka rayidka ahi ay la kulmeen xaalado adag.
Waxaa kale oo jiray xilliyo ay bulshada deegaanka iska difaacayeen kooxo hubeysan iyo xaalado amni darro oo ka jiray miyiga iyo xuduudaha. Odayaasha, culimada iyo waxgaradka ayaa door weyn ka qaatay nabadaynta iyo yareynta colaadaha, si loo ilaaliyo wada noolaanshaha bulshada
Taariikhda halganka Afdheer waxay ku salaysnayd isku duubni, difaac deegaan iyo raadinta xuquuq siyaasadeed iyo horumar bulsho. Inkastoo ay jireen duruufo adag, bulshada gobolka ayaa sii waday.
